Jesteś tu:
>
>
>
Cukrzyca a rak trzustki – opis przypadku
Cukrzyca a rak trzustki – opis przypadku
Lek. Marek Kocięcki
SPZOZ w Hajnówce, Poradnia Diabetologiczna
81-letnia chora została skierowana przez lekarza rodzinnego do oddziału zakaźnego celem diagnostyki żółtaczki. Z uwagi na hiperglikemię (522 mg/dl), stwierdzoną w izbie przyjęć, pacjentkę przekazano do oddziału wewnętrznego. W wywiadzie stwierdzono nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, przewlekłą chorobę nerek (w 3. stadium) oraz kamicę pęcherzyka żółciowego. Do tej pory chora nigdy nie miała zaburzeń gospodarki węglowodanowej.

Badanie przedmiotowe


Wzrost 156 cm, waga 66 kg, ciśnienie tętnicze 160/80 mm Hg. Zażółcenie powłok całego ciała, brzuch tkliwy w nadbrzuszu, objawy otrzewnowe i objaw Chełmońskiego ujemne.

Badania dodatkowe


Morfologia: WBC 7,0 (rozmaz prawidłowy); RBC 3,69; hemoglobina 10,5 g/dl, Ht 33,1%, PLT 256; CRP 0,5 mg/dl, glikemia 522 mg/dl, HbA1c 8,0%, AlAT 371 U/l, AspAT 160 U/l, GGTP 760 U/l, bilirubina 7,0 mg/dl, amylaza w surowicy 95 U/l, amylaza w moczu 196 U/l, kreatynina 1,5 mg/dl, fosfataza zasadowa 647 IU/l, fibrynogen 0,581 g/dl. W badaniu USG – kamica pęcherzyka żółciowego i poszerzony przewód żółciowy wspólny.

Postępowanie


Rozpoczęto leczenie insuliną, początkowo w ciągłym wlewie, a następnie jako funkcjonalną intensywną insulinoterapię. Zastosowano też nawodnienie, leczenie przeciwbólowe i rozkurczowe oraz antybiotykoterapię. Uzyskano ustąpienie dolegliwości bólowych, normalizację glikemii i obniżenie wartości markerów uszkodzenia wątroby, natomiast zaobserwowano wyraźny wzrost stężenia bilirubiny (do 15,27 mg/dl). W 7. dobie pacjentkę przekazano do oddziału chirurgicznego, gdzie wykonano laparotomię i cholecystektomię. W trakcie zabiegu stwierdzono objaw Courvoisiera, powiększoną, twardą i w całości nierówną trzustkę.
Po wypisaniu ze szpitala pacjentka była pod opieką poradni diabetologicznej. Na prośbę pacjentki, ze względu na małe zapotrzebowanie na insulinę (ok. 14-16 j. na dobę), podjęto próbę leczenia lekami doustnymi (gliklazid), jednak nie uzyskano dobrego wyrównania. Ponownie włączono insulinę w terapii konwencjonalnej, w mieszance 30/70. Profil glikemii poprawił się. Przez cały czas leczenia chora nie wymagała dawek insuliny większych niż 20-22 j. na dobę. Po dwóch miesiącach wykonano kontrolne badania obrazowe. USG wykazało obecność guza w okolicy wyrostka haczykowatego, w TK stwierdzono powiększenie głowy trzustki – ok. 35 mm i guz w tej okolicy, o wielkości 22x30 mm, o torbielowatej strukturze z możliwością naciekania na ścianę dwunastnicy. W obrębie wątroby dość liczne ogniska hipodensji o średnicy do 10 mm, mogące odpowiadać zmianom meta.
Stabilny stan utrzymywał się przez 5 miesięcy od rozpoznania choroby. Po około pół roku doszło do pogorszenia, pojawiły się nudności, wymioty, bóle brzucha i wyniszczenie nowotworowe. Niedługo potem pacjentka zmarła.

Komentarz


Rak trzustki należy do nowotworów wykrywanych późno i o złym rokowaniu. Etiologia choroby jest nieznana. Częstość zachorowania na raka trzustki wzrasta wraz z wiekiem, osiągając szczyt po 60. roku życia. Roczne przeżycie wynosi mniej niż 20%, 5 letnie – tylko 3% [1,2]. Zapadalność na raka trzustki w Polsce to ponad 3 tys. przypadków nowych zachorowań rocznie. Umieralność z jego powodu plasuje się na 8. miejscu wśród wszystkich zgonów z powodu chorób nowotworowych i dochodzi do 4% [3,4]. Cukrzycę lub upośledzoną tolerancję glukozy stwierdza się u ponad 40% chorych z rozpoznanym rakiem trzustki, w tym u 7-13% chorych świeżo rozpoznana cukrzyca jest jego pierwszym objawem [5]. Najczęściej rozpoznanie cukrzycy zostaje ustalone do 2 lat przed wykryciem raka trzustki. Głównie odnosi się to do osób po 60. roku życia, bez dodatniego wywiadu rodzinnego w kierunku cukrzycy. Zatem wykrycie specyficznych biomarkerów dla raka trzustki mogłoby identyfikować osoby zagrożone tą chorobą [6,7]. Istnieją dwie główne hipotezy tłumaczące współistnienie raka trzustki i cukrzycy. Pierwsza mówi, że cukrzyca stanowi czynnik ryzyka rozwoju raka trzustki [8]. Druga, że cukrzyca jest konsekwencją rozwoju tego nowotworu. Mamy tu na uwadze wzrost wydzielania amyliny z komórek β wysp Langerhansa sąsiadujących z guzem trzustki. Podwyższony poziom amyliny w surowicy ma powodować wzrost insulinooporności [9]. Ostatnio jednak pojawiają się głosy, że nie ma tak jednoznacznego powiązania cukrzycy z występowaniem raka trzustki [10].

Piśmiennictwo
1. American Gastroenterological Association Medical Position Statement: epidemiology, diagnosis and treatment of pancreatic ductal adenocarcinoma. Gastroenterology 1999; 117:1463-84
2. Todd K.E., Reber H.A.: Pancreatic neoplasms. Curr. Opin. Gastroenterol 1997; 13:392-7
3. Didkowska J., Wojciechowska W., Tarkowski W., et al.: Nowotwory złośliwe w Polsce w 1999 r. Krajowy Rejestr Nowotworów. Warszawa 2002
4. Talar-Wojnarowska R., Małecka-Panas E.: Objawy, diagnostyka i leczenie raka trzustki. Przew. Lek. 2007; 1:87-93
5. Coughlin S.S., Calle E.E., Teras L.R., et al.: Diabetes mellitus as a predictor of cancer mortality in a large cohort of US adults. Am. J. Epidemiol. 2004; 159:1160-7
6. Chari S.T., Leibson C.L., Rabe K.G.: Pancreatic Cancer-Associated Diabetes Mellitus: Prevalence and Temporal Association With Diagnosis of Cancer . Gastroenterology. 2008; 1(134):95-101
7. Meisterfeld R., Ehehalt F., Saeger H.D.: Pancreatic disorders and diabetes mellitus. Exp. Clin. Endocrinol. Diabetes. 2008; 116(Suppl 1):S7-S12
8. Everhart J., Wright D.: Diabetes mellitus as a risk factor for pancreatic cancer. A meta-analysis. JAMA. 1995; 273(20)
9. Permert J., Larsson J., Westermark G.T.: Islet amyloid polypeptide in patients with pancreatic cancer and diabetes. NEJM. 1994; 330(5):313-8
10. Katsumichi I., Pour P.M.: Diabetes mellitus in pancreatic cancer: is it a causal relationship? Am. J. Surg. 2007; 194(4 Suppl):S71-5

Zaciekawił Cię powyższy przypadek kliniczny? A może nie zgadzasz się z jego autorem? Podziel się swoją opinią i podyskutuj z innymi użytkownikami serwisu Diabetologiaonline.pl.


Dodaj komentarz

Pola oznaczone * są wymagane.
Słowa kluczowe:
Pokaż
Nota prawnaPolityka prywatnościRedakcja serwisuKontakt z redakcjąMapa serwisuZgłoś uwagi