Jesteś tu:
>
>
>
Epizod depresji u chorego na cukrzycę typu 2
Epizod depresji u chorego na cukrzycę typu 2
Dr n. med. Ewa Janeczko-Sosnowska
Katedra i Klinika Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik: prof. dr hab. med. Waldemar Karnafel
62‑letni chory został przyjęty do kliniki z powodu zasłabnięcia z krótkotrwałą utratą przytomności, które wystąpiło w domu tego samego dnia, w godzinach porannych. Wezwany lekarz pogotowia ratunkowego stwierdził glikemię 29 mg/dl, podał dożylnie 3 ampułki 40% roztworu glukozy, a następnie zastosował wlew i.v. 10% roztworu glukozy.

W klinice przy przyjęciu chory był przytomny z zachowanym kontaktem logicznym, glikemia wynosiła 84 mg/dl. Dane z wywiadu: cukrzycę rozpoznano ponad 20 lat temu, od około 15 lat stosowano insulinoterapię. Ostatnio chory otrzymywał insulinę w postaci gotowej mieszanki insuliny krótko działającej i o pośrednio długim okresie działania w stosunku 30/70 w dawce 26 j. rano oraz 12 j. wieczorem. Leczył się ambulatoryjnie u lekarza POZ. Poza cukrzycą od około 20 lat leczony był także z powodu nadciśnienia tętniczego. Stosował dwa leki hipotensyjne: inhibitor enzymu konwertującego i lek moczopędny. Przed 6 laty rozpoznano retinopatię, przed rokiem chorego zakwalifikowano do fotokoagulacji laserowej. Przebył dwie sesje laseroterapii, według chorego po leczeniu zabiegowym nastąpiło pogorszenie ostrości widzenia oka poddanego zabiegom. Ponadto przed kilku laty rozpoznano mikroalbuminurię. Przed około 2 laty chory przebył operację rozcięgna dłoniowego dłoni prawej z powodu przykurczu Dupuytrena.

W trakcie wywiadu chory nie zgłaszał myśli samobójczych, twierdził, że spadek glikemii w dniu rozpoczęcia hospitalizacji spowodowany był spożyciem nieadekwatnie małego śniadania w stosunku do dawki insuliny. Nie potrafił jednak odpowiedzieć, dlaczego po iniekcji insuliny nie spożył odpowiedniego posiłku.
 
W trakcie hospitalizacji potwierdzono przewlekłe powikłania cukrzycy pod postacią mikroangiopatii – retinopatię proliferacyjną obu oczu oraz nefropatię w okresie wydolności nerek. Stwierdzono także hipertriglicerydemię (204 mg/dl) oraz podwyższone stężenie cholesterolu frakcji LDL (174 mg/dl). Stężenie HbA1c wynosiło 7,4%.

Po zmodyfikowaniu insulinoterapii uzyskano zadowalające wyrównanie metaboliczne cukrzycy. Kontynuowano dotychczasowe leczenie hipotensyjne, rozpoczęto leczenie hipolipemizujące.

Uwagę lekarza prowadzącego zwróciło zachowanie chorego. Niechętnie uczestniczył w szkoleniach dietetycznych oraz dotyczących samoopieki i samokontroli, nie nawiązywał kontaktów z innymi chorymi, nie dbał o swój wygląd zewnętrzny, ponadto często prosił lekarzy dyżurnych o leki z powodu zaburzeń snu. Przeprowadzono rozmowę z żoną chorego. Twierdziła, że od około 2–3 lat zauważa zmiany w zachowaniu męża, polegające na obniżeniu nastroju, spadku apetytu, zobojętnieniu wobec otaczającego świata oraz zaburzeniach snu – głównie budzeniu się w godzinach wczesnoporannych. Objawy te nasiliły się wraz z pogorszeniem ostrości widzenia oraz brakiem poprawy, a być może nawet pogorszeniem, po laseroterapii. Chory i jego rodzina nie szukali pomocy medycznej, ponieważ w ich ocenie nie była ona potrzebna, a zachowanie chorego było adekwatne do jego sytuacji zdrowotnej. Od około roku zaczęły występować epizody hipoglikemii – początkowo co kilka tygodni, następnie częściej. Kilkakrotnie wystąpiły zaburzenia świadomości, które ustępowały po spożyciu słodkiego płynu. Chory sam wykonywał iniekcje insuliny i nie pozwalał sobie pomagać. Według oceny żony zmiany w zachowaniu męża nie stanowiły zagrożenia dla jego zdrowia i życia.

Poproszony o konsultację lekarz psychiatra rozpoznał u chorego objawy „dużej depresji” według DSM‑IV (Diagnostic and Statistical Manual of Menthal Disorders, 4th ed.). Za rozpoznaniem przemawiały następujące objawy:
  • niska samoocena
  • uczucie przygnębienia
  • spadek łaknienia
  • bezsenność
  • spadek zainteresowań
  • uczucie zmęczenia.
W trakcie rozmowy z psychiatrą chory przyznał, że świadomie wywoływał hipoglikemię, wstrzykując zaleconą dawkę insuliny i nie spożywając dostosowanego do niej posiłku. Według chorego prowokowane takim postępowaniem objawy hipoglikemii były przyjemne, poprawiały nastrój i powodowały przejściowe zmniejszenie uczucia smutku i zniechęcenia. W dniu przyjęcia do kliniki pacjent wstrzyknął podwójną dawkę insuliny, po której zjadł tylko jedną kromkę chleba. Swoje postępowanie ocenił jako nieszkodliwe i mieszczące się w kategoriach zdrowia psychicznego. Konsultujący psychiatra zalecił rozpoczęcie farmakoterapii depresji i dalsze leczenie w poradni zdrowia psychicznego. Uzgodniono udział żony w procesie terapeutycznym. Chory wyraził zgodę na proponowane leczenie.
 

Rozpoznanie


Neuroglikopenia u osoby z cukrzycą typu 2 leczoną insuliną, powikłaną chorobą małych naczyń (retinopatia proliferacyjna obu oczu – stan po laseroterapii oka prawego, nefropatia w okresie wydolności nerek). Hiperlipidemia mieszana. Nadciśnienie tętnicze. Epizod depresji.
 

Komentarz


Depresja, która jest najczęstszym zaburzeniem psychicznym u chorych na cukrzycę, występuje w tej grupie pacjentów około dwa do trzech razy częściej niż w populacji ogólnej. Zaburza proces terapeutyczny choroby podstawowej i zwiększa częstość jej przewlekłych powikłań. Większość chorych i ich rodzin nie rozpoznaje objawów depresji, najczęściej lekceważy je, wypiera lub racjonalizuje. Tymczasem wczesne rozpoznanie i skuteczne leczenie poprawiają współpracę chorego z zespołem terapeutycznym, czego efektem jest lepsze wyrównanie metaboliczne, zmniejszenie ryzyka ostrych i przewlekłych powikłań, wydłużenie życia i poprawa jego komfortu.

 

Zaciekawił Cię powyższy przypadek kliniczny? A może nie zgadzasz się z jego autorem? Podziel się swoją opinią i podyskutuj z innymi użytkownikami serwisu Diabetologiaonline.pl.


Dodaj komentarz

Pola oznaczone * są wymagane.
Słowa kluczowe:
Pokaż
diabeTECH
Nota prawnaPolityka prywatnościRedakcja serwisuKontakt z redakcjąMapa serwisuZgłoś uwagi