Jesteś tu:
>
>
>
Retinopatia cukrzycowa: dlaczego warto przeprowadzać badania przesiewowe w kierunku przewlekłych powikłań u chorych ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2
Retinopatia cukrzycowa: dlaczego warto przeprowadzać badania przesiewowe w kierunku przewlekłych powikłań u chorych ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2
Dr n. med. Ewa Janeczko-Sosnowska
Katedra i Klinika Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik: prof. dr hab. med. Waldemar Karnafel

59‑letnia chora została przyjęta do kliniki z powodu nasilających się od około 5 miesięcy: braku apetytu, utraty masy ciała (w tym okresie schudła około 8 kg), ogólnego osłabienia oraz senności. Glikemia na czczo, oznaczona w trybie ambulatoryjnym, w dniu poprzedzającym rozpoczęcie hospitalizacji wynosiła 364 mg/dl. Chora negowała wielomocz i wzmożone pragnienie. Ojciec pacjentki chorował na cukrzycę typu 2, zmarł w wieku 74 lat z powodu zawału serca. Chora nie stosowała przewlekle żadnych leków.

W badaniu przedmiotowym z odchyleń od stanu prawidłowego stwierdzono: objawy odwodnienia pod postacią suchości skóry i błon śluzowych, BMI 29 kg/m2, nadmierny rozwój tkanki tłuszczowej w okolicy jamy brzusznej, pojedyncze, niewielkie czyraki na skórze w okolicy podłopatkowej prawej oraz podwyższone do 165/100 mmHg ciśnienie tętnicze krwi. Przy przyjęciu stwierdzono glikemię przygodną 368 mg/dl, obecność cukru w moczu – 1,6%, podwyższone do 69,3 mg/dl stężenie mocznika w osoczu krwi przy prawidłowym stężeniu kreatyniny. W lipidogramie ujawniono: podwyższone do 270 mg/dl stężenie cholesterolu całkowitego, z obniżoną do 35 mg/dl frakcją HDL-cholesterolu i hipertrilicerydemią – 186 mg/dl. Osmolarność krwi była prawidłowa. Nie stwierdzono cech kwasicy metabolicznej ani wzrostu stężenia mleczanów w osoczu. W badaniu ogólnym moczu nie ujawniono obecności acetonu. Stężenie hemoglobiny glikowanej wynosiło 9,1%. Stężenie peptydu C znajdowało się w granicach normy.

Przeprowadzono badania przesiewowe w kierunku obecności przewlekłych powikłań cukrzycy. Badanie okulistyczne wykazało prawidłową ostrość widzenia do dali i do bliży oraz prawidłowe widzenie barw. Nie stwierdzono zmian patologicznych w obrębie przedniego odcinka oka. W badaniu dna oka ujawniono: w oku prawym liczne ogniska krwotoczne oraz pojedyncze mikrotętniaki na obwodzie siatkówki, w oku lewym nieregularny przebieg i poszerzenie tętniczek, obecność pętli naczyniowych, poszerzenie naczyń żylnych oraz obecność wysięków miękkich (tzw. „ognisk waty”) na obwodzie.

Nie stwierdzono zaburzeń typowych dla nefropatii, neuropatii ani objawów makroangiopatii cukrzycowej.

Na podstawie oceny klinicznej i wyników badań dodatkowych ustalono rozpoznanie: cukrzyca typu 2 świeżo wykryta, powikłana mikroangiopatią (retinopatia przedproliferacyjna obu oczu) u osoby z nadciśnieniem tętniczym świeżo rozpoznanym, hiperlipidemią mieszaną i nadwagą.

Po zastosowaniu nawodnienia parenteralnego oraz okresowej insulinoterapii, blokera enzymu konwertującego uzyskano poprawę samopoczucia chorej, metaboliczne wyrównanie cukrzycy oraz normalizację ciśnienia tętniczego krwi. W leczeniu przewlekłym cukrzycy zastosowano dietę oraz pochodną sulfonylomocznika. Jako leczenie zachowawcze retinopatii, poza wyrównaniem metabolicznym cukrzycy i leczeniem nadciśnienia tętniczego, zastosowano leki uszczelniające śródbłonek naczyń krwionośnych i witaminę C. Chorą przeszkolono w zakresie diety, samokontroli oraz konieczności ścisłej współpracy z lekarzem rodzinnym. Chorą skierowano do dalszego leczenia u lekarza POZ oraz na pilną konsultację do poradni okulistycznej.

W omawianym przypadku czynnikami ryzyka rozwoju retinopatii były: niewyrównana cukrzyca oraz nadciśnienie tętnicze. W celu uszczelnienia naczyń krwionośnych oraz zmniejszenia ryzyka progresji do retinopatii proliferacyjnej w trybie pilnym u chorej wykonano ogniskową fotokoagulację laserową. Zabieg możliwy był do przeprowadzenia dzięki prawidłowej przezierności ośrodków optycznych. Chora znalazła się pod stałą opieką poradni okulistycznej.


Komentarz


W chwili rozpoznania cukrzycy typu 2 u ponad 20% chorych stwierdza się obecność powikłań naczyniowych typu mikroangiopatii. Badania przesiewowe w kierunku powikłań przewlekłych cukrzycy pozwalają na ich rozpoznanie nawet przy braku objawów klinicznych. W przypadku retinopatii objawy chorobowe ze strony narządu wzroku występują w późnych stadiach. Przez  wiele lat chory nie ma upośledzenia ostrości widzenia ani innych objawów skłaniających go do zgłoszenia się do specjalisty. Z badań epidemiologicznych wynika, że częstość retinopatii wzrasta wraz z czasem trwania cukrzycy oraz stopniem jej wyrównania. Tylko wczesne rozpoznanie warunkuje rozpoczęcie skutecznego leczenia. Należy pamiętać, że retinopatia cukrzycowa doprowadza do całkowitej utraty wzroku. Najczęstszymi przyczynami ślepoty w przebiegu tego powikłania są: odwarstwienie siatkówki oraz makulopatia niedokrwienna i obrzękowa. Zasady postępowania diagnostycznego i terapeutycznego w przypadku retinopatii cukrzycowej zawarte są w dokumencie Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego „Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2006”.

Zaciekawił Cię powyższy przypadek kliniczny? A może nie zgadzasz się z jego autorem? Podziel się swoją opinią i podyskutuj z innymi użytkownikami serwisu Diabetologiaonline.pl.


Dodaj komentarz

Pola oznaczone * są wymagane.
Słowa kluczowe:
Pokaż
Nota prawnaPolityka prywatnościRedakcja serwisuKontakt z redakcjąMapa serwisuZgłoś uwagi